Bu haftaki Sıcak Hava Dalgası programında Deştin Çevre Platformu Sözcüsü Haluk Özsoy ile 32 yıllık mücadele sürecini ve çimento sektörünün iklim krizi ile çevreye etkilerini konuştuk. Verdikleri hukuki mücadeleyi ve çimento tesisinin bölgeye vereceği zararı anlatan Özsoy, gerekirse bir 30 yıl daha mücadele edeceklerini söylüyor. Küresel emisyonların yüzde 4’ünden sorumlu olan çimento sektörü iklim krizini büyüten belli başlı sektörler arasında yer alıyor. Ülkelerin çimento üretimi kaynaklı karbondioksit salımlarına göre yapılan sıralamada dünyada altıncı sırada yer alan Türkiye, her yıl 38 milyon ton karbondioksit emisyonunu sadece çimento üretimi nedeniyle atmosfere bırakıyor.

Yangınlar mı ormanların baş düşmanı? Bir ağacı, bir ormanı yangından daha çok ne yakabilir? Mesela orman alanları nasıl orman alanı olmaktan çıkarılıyor? Orman Kanunu kaç kez değişti, neden değişti? Dumansız yangın ne demek? Madenlere, HES, JES ve RES’lere ormanlar içinde verilen izinden devlet ne kazanıyor? AKP sözcüleri ve orman bürokratları orman alanının arttığı tezini savunuyor, gerçekten öyle mi? Tüm bunlara rağmen, istatistik oyunları ile 21 yılda yüzde 12,5 büyüdüğü söylenen orman alanı, sadece bir yılda yüzde 9,4 daha nasıl büyüyecek? Sinan Tartanoğlu, Türkiye’nin ormanlarında neler yaşandığını araştırdı.

Yağız Alp Tekin ve Ömer Özgen, Türkiye’deki ihalelerde neler yaşandığını, Sayıştay başta olmak üzere hazırlanan raporları inceledi. Yolsuzluk, ekonomik krizle boğuşan bir Türkiye’de, gerçekleştirilemeyen altyapı yatırımları, devlet okullarında dağıtılamayan öğle yemeği ya da artan vergiler anlamına geliyor. Kamu kaynaklarının amacına uygun kullanılmaması, toplumun en kırılgan kesimlerini daha da savunmasız bırakıyor. İhalelerde doğru şekilde harcanmayan her kuruş, aslında bir çocuğun eğitiminden, bir hastanın tedavisinden veya bir ailenin geçiminden eksiliyor.

Haftanın ekonomik gelişmelerini öğrenmek ve gelecek için sağlıklı öngörüler yapabilmeniz için İbrahim Ekinci'nin hazırladığı haftalık ekonomi bülteni Marjinal Fayda'da ekonomideki genel manzara, piyasalardaki gelişmeler, dünyadan ve şirketlerden haberler var.

13 Şubat 2024 tarihinde Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler Altın Madeni’nin çöken liç sahası, Türkiye’deki sömürge madenciliği için yeni bir dönüm noktalarından birisi. Facia sonrası Hükümet yetkililerinin yaptığı açıklamalar, kamuoyuna gerçekleri anlatmaktan ziyade gerçekleri saklamaya yönelik oldu. Deneyimli gazeteci İbrahim Gündüz, 13 Şubat'ta Erzincan'ın İliç ilçesindeki Çöpler altın madeninde meydana gelen facianın detaylarını ve altın madenlerinin doğaya, çevreye, insana nasıl zarar verdiği ve neden "ekokırım merkezi" olarak adlandırıldıklarını anlattı.

Türkiye, kara para aklama konusunda kritik bir merkez haline geldi. Yurt dışındaki kaynağı belirsiz milyarlarca dolar, denetim eksikliği ve düzenlemelerdeki boşluklar nedeniyle Türkiye’ye rahatça giriş yapabiliyor. Uzmanlar, bu durumun Türkiye ekonomisine büyük zarar verdiğini ve uzun vadede geri dönülmesi zor sonuçlar doğuracağını söylüyor.

Hatay, 6 Şubat 2023 tarihindeki Kahramanmaraş merkezli depremlerden çok ağır yara aldı. Depremin üzerinden iki yıl geçti. Hatay’da hala normal bir hayattan bahsetmek mümkün değil. Depremin ilk gününde de tozla kaplı olan kentte, iki yıl sonra da hala toz bulutu var; üstelik daha da arttı. İlk günlerde yıkılan bina enkazlarından ve enkaz depolama alanlarından yayılan asbestten dolayı nefes alınamıyordu. Enkazlar bitti, taş ocakları geldi, taş ocaklarına beton santralleri eklendi. Hatay halkı son iki yıldır temiz bir hava, su ve çevreden mahrum yaşam sürüyor. Depremden sonra Hatay’da neler yaşandığını gazeteci Burcu Özkaya Günaydın anlattı.

Burak Altınok, hazırladığı dosyada Türkiye'de gıda ve tarım politikalarını, topluma yansımalarını ve sonuçlarını araştırdı. Sınırdan geri dönen ürünler, Bakanlığı açıkladığı taklit veya tağşiş listesinin sürekli artması... Türkiye tarım ve gıda politikaları sonucu büyük bir tehlikeyle karşı karşıya. Avrupa Birliği’nin 1979 yılında gıda ve yemde güvenliği hedefleyerek oluşturduğu ve 2014 yılında tüketicilerin kullanımına açtığı RASFF sisteminde, 2024 yılında Türkiye’den Avrupa’ya ihraç edilen gıdaların 487’sinde yasaklı maddeler veya aşırı dozda kullanımı tespit edildi. Ürünlerin 319’u sınırda reddedilirken, 168’i uyarı aldı. İhraç edilen gıda ürünlerinde 94 farklı maddenin kalıntıları çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayınladığı “taklit veya tağşiş yapılan gıdalar” ve “sağlığı tehlikeye düşürecek gıdalar” listeleri giderek kabarıklaşıyor.

İklim krizi tüm dünyayı etkiliyor ancak herkesi aynı şekilde etkilemiyor. Sıcak hava dalgaları yaşlıları, deniz seviyesindeki artış kıyılarda yaşayanları daha çok etkiliyor. Varsıllar ve yoksulların, iklim krizine karşı önlem alma şansları da eşit değil. Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi Kampanyalar Yöneticisi Ece Milli ile bu haftaki Sıcak Hava Dalgası programında iklim krizinin yarattığı insan hakları sorunlarını, iklim adaleti gibi hayatımıza yeni yeni girmeye başlayan kavramları konuştuk.